Loonbescherming als wapen tegen sociale dumping: TSW zet in op de volledige keten
Sociale dumping ondergraaft de fundamenten van onze arbeidsmarkt door eerlijke concurrentie te vervalsen en werknemersrechten te schenden. Een cruciaal instrument in deze strijd is de hoofdelijke aansprakelijkheid voor lonen, waarbij werknemers hun achterstallig loon kunnen opeisen bij andere partijen in de keten. De arbeidsinspectiedienst Toezicht op de Sociale Wetten (TSW) van de FOD WASO fungeert hierbij als projectleider en handhaver.
Drie complementaire regelingen voor maximale bescherming
Om misbruik in elke sector aan te pakken, voorziet de Loonbeschermingswet in drie specifieke vormen van aansprakelijkheid:
- De Algemene Regeling: Deze geldt voor specifieke, bij koninklijk besluit aangewezen sectoren en stelt de hoofdelijk aansprakelijke gedurende een periode solidair aansprakelijk voor de betaling van de loonschuld.
In 2025 sloot TSW in dit kader 46 onderzoeken af. - De Bijzondere Regeling Bouw: Hier ligt de focus op de rechtstreekse contractuele relatie. De opdrachtgever is aansprakelijk voor de aannemer, en de aannemer voor zijn rechtstreekse onderaannemer.
In 2025 resulteerde dit in 68 afgesloten dossiers. - De Regeling Illegale Derdelanders: Dit is de meest verregaande vorm, waarbij de volledige ketenaansprakelijkheid speelt. Zowel de opdrachtgever als de hoofdaannemer en alle intermediaire onderaannemers kunnen verantwoordelijk worden gehouden voor de loonschulden van een (on)rechtstreekse onderaannemer.
Met 535 onderzoeken was dit in 2025 de absolute prioriteit.
Impactvolle resultaten in Actie 10 uit het SIOD Actieplan 2025 : Loonbescherming_in_de_Keten.pptx
De inzet van TSW in 2025 was indrukwekkend met 720 afgesloten onderzoeken, een ruime overschrijding van de doelstelling. Dit leidde tot de regularisatie van € 757.722 aan loontekorten en ruim € 5,3 miljoen aan voorgestelde boetes. Bovendien werd in 63 dossiers geopteerd om het hoogste sanctieniveau (niveau 4) uit het sociaal strafwetboek te vragen wegens zware sociale dumping.
Deze werking wordt nu structureel verankerd als recurrente Actie 47 in het SIOD Actieplan 2026-2027. Het vormt een essentieel onderdeel van het bredere programma sociale dumping van de SIOD, waarbij door synergie en datamining de maatschappelijke impact wordt gemaximaliseerd.
Sociale dumping loont nooit.