Open Source Intelligence: een vloek of een zegen?

Verslag van de opleiding: OSINT in de Sociale Inspectie

Op 26 mei 2026 organiseerde de SIOD-Leerstoel een gespecialiseerde opleiding over Open Source Intelligence (OSINT) voor de sociale inspectiediensten. De centrale vraag van de dag was of deze digitale onderzoeksmethode een "vloek of een zegen" is voor de strijd tegen sociale fraude.

Praktijklessen van de Federale Gerechtelijke Politie

De dag ging van start met een praktijkgerichte sessie door experts van de FGP Oost-Vlaanderen. Zij boden diepgaande inzichten in hoe sociale inspecteurs concreet aan de slag kunnen met OSINT.

De kern van hun betoog was dat online gedrag altijd sporen nalaat. Aan de hand van een systematisch verzamelplan — wat willen we weten en hoe voeren we dit onderzoek uit? — lieten zij zien hoe publieke informatie kan worden omgezet in bruikbare inlichtingen.

Het juridisch kader

Na het praktijkgedeelte nam de leerstoelhouder, Prof. Dr. Yves Jorens, samen met wetenschappelijk medewerker Zeger Vannieuwenhuyze, de juridische aspecten onder de loep. Zij benadrukten dat OSINT geen aparte bevoegdheid is, maar een ondersteunend instrument binnen de bestaande toezichtstaken (zoals Art. 25 van het Sociaal Strafwetboek).

Conclusie

 De dag werd afgesloten met een boeiende Q&A-sessie waarin werd geconcludeerd dat OSINT een meerwaarde kan bieden, maar dat er nood is aan een juridisch kader om de contouren duidelijker vast te leggen.