Risico's in verband met sluikwerk

Sluikwerk is te omschrijven als het uitvoeren van een zelfstandige activiteit zonder te voldoen aan de wettelijke voorschriften die van toepassing zijn. Sluikwerk is vooreerst professioneel (niet familiaal, privaat…) werk dat niet in ondergeschikt verband wordt uitgevoerd door een persoon die:

  • ofwel niet is ingeschreven in de Kruispuntbank voor Ondernemingen;
  • ofwel de nodige vergunningen of verplichtingen tot uitoefening van het beroep niet kan voorleggen.

De sluikwerker en de gebruiker kunnen strafrechtelijk worden vervolgd en bestraft met een boete en/of een gevangenisstraf. Naast belastingambtenaren, zijn onder andere ook ambtenaren van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie bevoegd om hiervoor een PV op te maken. Bovendien geldt voor de buitenlandse sluikwerker, zonder geldig verblijf in België, hetzelfde als hierboven beschreven voor de illegale werknemer.

Het openbaar ministerie kan eveneens beslag laten leggen op de vervaardigde of herstelde roerende voorwerpen evenals op de machines, werktuigen, materialen en voertuigen die gediend hebben om de overtreding te begaan of die naar aanleiding daarvan zijn gebruikt.

De zelfstandige die zich, bij het aanvangen van zijn activiteit, niet heeft aangesloten bij een sociaal verzekeringsfonds riskeert een boete, opgelegd door de Rijksdienst voor de Sociale Verzekering der Zelfstandigen (RSVZ).

Wanneer de sluikwerker tegelijkertijd een uitkering krijgt, kan bovenstaande boete niet toegepast worden, maar wordt de uitkering teruggevorderd. Afhankelijk van het aantal dagen dat werd gecumuleerd en het aantal keer dat het is gebeurd, kan de uitkering voor de toekomst worden geschorst voor een aantal weken of zelfs maanden. Hier wordt geen onderscheid gemaakt tussen het inkomen als werknemer, als zelfstandige, als sluikwerker…

Bij de directe belastingen, leidt een betrapping op sluikwerk tot een verhoging van de aanslag in de personenbelasting met de nodige boetes en verwijlintresten als gevolg. Wanneer een activiteit werd gedaan waarop BTW is verschuldigd, zullen ook hier boetes en intresten verschuldigd zijn.

Daarbij leidt het niet hebben van een BTW-nummer, wanneer dit vereist is, reeds tot een boete, met bijkomende boetes per niet ingediende periodieke en andere aangifte.

Net zoals bij een werknemer, geldt dat iedereen die sluikwerkt, ook geen enkele sociale bescherming geniet. In de mate dat de arbeid in het zwart wordt verricht en er geen enkele sociale zekerheidsbijdrage wordt gestort, kan men zijn rechten op sociale verzekering verliezen (ziekte- en invaliditeitsuitkering, pensioen, uitkering bij faillissement,…)